« Terug naar de materiaalfiche

Wat is de verhouding tussen de DOMINO en de Instaptoetsen 1.2.?

Over de instaptoetsen 1.2 en 2.1
Over DOMINO
Over de verhouding tussen de DOMINO en de Instaptoetsen 1.2

Over de instaptoetsen 1.2 en 2.1

Voor wie?
Vanaf 1 april 2004 mag of moet een nieuwkomer die zich inschrijft in de gemeente een inburgeringstraject volgen. Het onderscheid tussen recht en plicht wordt gemaakt op basis van internationale verdragen.

Op het moment dat een nieuwkomer zich aanmeldt voor een cursus Nederlands, heeft hij of zij mogelijk via informele weg al een zeker niveau van het Nederlands verworven. Om beter aan die individuele verschillen in talige bagage tegemoet te kunnen komen, is het vanaf 1 april 2004 voor een nieuwkomer mogelijk om een vrijstelling te bekomen voor een bepaald onderdeel van het inburgeringstraject. Bijvoorbeeld een vrijstelling voor het basisniveau Nederlands (Niveau 1.1) waardoor hij of zij meteen kan instromen in Richtgraad 1.2 of naar de VDAB; of een vrijstelling voor het niveau 1.2 waardoor hij of zij meteen kan instromen in Richtgraad 2.1.

Om na te gaan of een kandidaat-cursist recht heeft op een vrijstelling voor een deel van het taaltraject, was er een (gestandaardiseerd) instrument nodig dat ervoor zorgt dat alle kandidaat-cursisten op dezelfde manier beoordeeld worden.
In juni 2004 heeft het Centrum voor Taal en Migratie (Katholieke Universiteit Leuven) de opdracht gekregen om een toetsbatterij te ontwikkelen. De toetsbatterij is een instrument dat de eenvormige beoordeling van alle nieuwkomers mogelijk maakt. De toets is ingebed in het groter geheel van een kwaliteitsvolle instapprocedure.

Wat?
De toetsbatterij, genaamd INSTAPTOETS 1.2 - 2.1 biedt nieuwkomers de mogelijkheid vrijgesteld te worden van een deel van het inburgeringtraject en in te stromen in Richtgraad 1.2, de VDAB; of Richtgraad 2.1.

De instaptoets 1.2-2.1 heeft betrekking op het domein sociale redzaamheid. De toetsbatterij bestaat in totaal uit 64 taken (verdeeld over de 2 instapniveaus). Het domein sociale redzaamheid is verder onderverdeeld in drie subdomeinen:

1. contacten met officiële instanties,
2. contacten met commerciële instanties
3. sociale contacten.

Elke taak situeert zich in één van deze domeinen. Daarnaast heeft elke taak betrekking op 1 van de 6 talige clusters die per instapniveau werden omschreven.

Een voorbeeld van een cluster is ?Het verwoorden van (of vragen naar) informatie in teksten zoals een beleving, klacht, afspraak, gesprek... (cluster 1, instap 1.2)?.

Alle talige clusters zijn gelinkt aan de eindtermen zoals ze door de DVO werden geformuleerd. Zowel op instapniveau 1.2 als op instapniveau 2.1 zijn er twee clusters waarin spreekvaardigheid wordt gemeten, twee waarin luistervaardigheid wordt gemeten, één waarin leesvaardigheid wordt getest en één waarin schrijfvaardigheid wordt getest. Naast de taken op zich is er ook een handleiding ontwikkeld waarin richtlijnen worden meegegeven over de afname en de beoordeling van de taken.

Hoe?
In functie van een uniforme afname is het belangrijk dat intakers een training volgen waarin aangegeven wordt hoe de taken dienen afgenomen te worden en hoe de resultaten gescoord moeten worden.

Over DOMINO - VDAB

Wat en voor wie?
DOMINO staat voor DOMeingerichte INstroom OPleidingen NT2. Het is een evaluatie-instrument ontwikkeld door het Centrum voor Taal en Migratie (KU Leuven) in opdracht van VDAB.

DOMINO wordt ingezet bij VDAB om diagnostische informatie te verkrijgen over de taalvaardigheid die een anderstalige cursist nodig heeft om in te stromen in de domeingerichte NT2-taaltrajecten. Op basis daarvan kunnen eventuele lacunes worden geremedieerd of kan de cursist gericht extra ondersteuning krijgen bij de instap in het gekozen taaltraject.

Momenteel zijn er versies van het instrument beschikbaar voor de NT2-schakeltrajecten gericht op de secundaire sector (cursusmateriaal VACANT) en de tertiaire sector (De Lift).

Op welk niveau?
In het kader van de afspraken van de Ronde Tafel Conferenties van 1993 en 2002 neemt VDAB cursisten op vanaf het basisniveau . Het startniveau van het binnen VDAB gebruikte cursusmateriaal zoals ?Vacant? en ?de Lift? en het niveau van de taken in DOMINO situeren zich dan ook op dit niveau.

Waar en waneer?
Cursisten die geslaagd zijn voor de Instaptoetsen 1.2. en/of een attest 1.1 behaald hebben bij een erkende aanbodsverstrekker, kunnen doorstromen naar de VDAB.

Bij VDAB doorlopen zij dan eerst KIEZEN, een module beroepsoriëntatie van ongeveer één maand. In functie van de keuze die de cursisten via deze beroepsoriëntatie gemaakt hebben, wordt ofwel de DOMINO 2 (keuze voor secundaire sector) ofwel de DOMINO 3 (keuze voor tertiaire sector) gebruikt om hun domeinspecifieke taalvaardigheid in kaart te brengen.

De DOMINO wordt dus ingezet bij VDAB, nadat eerst is aangetoond (bijvoorbeeld door middel van een attest) dat cursisten het basisniveau bereikt hebben en nadat zij een keuze hebben gemaakt voor de secundaire dan wel tertiaire sector.

Waarom is dit instrument nodig?
De NT2- schakeltrajecten bij VDAB bereiden anderstalige cursisten intensief en functioneel voor op een beroepsopleiding in de secundaire, tertiaire of quartaire sector. Hoewel het startniveau van elk van deze schakeltrajecten binnen het basisniveau valt (zie hoger), verschillen de talige taken die de cursisten in deze vooropleidingen uitvoeren naargelang de sector waarnaar de cursisten zullen doorstromen.

Door de verschillen tussen de sectoren zijn ook de context waarin de taken worden aangeboden en de mate waarin op bepaalde deelvaardigheden (luisteren, lezen, spreken, schrijven) een beroep wordt gedaan in elk schakeltraject anders.

Om de doorstroomkansen van anderstalige cursisten bij VDAB te optimaliseren is het dus belangrijk na te gaan of de cursisten op het basisniveau die talige taken kunnen uitvoeren die relevant zijn voor het schakeltraject waarvoor zij kiezen.

Waaruit bestaat DOMINO?
DOMINO is een batterij van taken die uit twee delen bestaat: DOMINO 2 (gericht op de secundaire sector) en DOMINO 3 (gericht op de tertiaire sector). De taken, die ingedeeld zijn in categorieën, doen een beroep op die specifieke taalvaardigheid die cruciaal is om te kunnen instromen in een beroepsopleiding binnen de respectievelijke sectoren.

Het voordeel van een takenbatterij is dat bij elk gebruik telkens een andere combinatie van taken kan worden gemaakt, waardoor het instrument minder snel grijsgedraaid is. Dit laat ook toe dat bij een kandidaat met een minder goed resultaat, op een later moment het instrument opnieuw kan worden ingezet; bijvoorbeeld om na te gaan of de gerichte ondersteuning die hij ondertussen gekregen heeft, het gewenste effect heeft gehad.

Wat is de verhouding tussen de DOMINO en de Instaptoetsen 1.2.?

Beide instrumenten hebben een ander doel. Bij de Instaptoetsen 1.2. gaat het om de vrijstelling van een deel van het inburgeringstraject. Bij de DOMINO gaat het om een goede oriëntering binnen het VDAB-traject.

Ze werden wel binnen het afsprakenkader van de RTC ontwikkeld: beide instrumenten zijn gerelateerd aan het VLOR-basisniveau/Richtgraad 1.1. van de DVO. Bovendien liggen dezelfde didactische principes eraan ten grondslag.